Anlaşmalı Boşanma Protokolü: Hazırlama Stratejisi

MSA nedir ve neleri kapsar?

Anlaşmalı Boşanma Protokolü, bir boşanmanın temel konularını çözen yazılı anlaşmadır. Eyalete göre separation agreement, property settlement agreement veya marital termination agreement olarak da adlandırılabilir. Texas Family Code'da buna izin veren madde “Agreement incident to divorce or annulment” (boşanma veya iptale bağlı anlaşma) başlığını taşır (7.006).

Genellikle malların paylaşımını, eş nafakasını (Texas'ta maintenance), borçların dağılımını ve çocuk varsa ebeveynlik şartlarını kapsar. Evlilik öncesi anlaşma değildir. Evlilik öncesi anlaşma evlilikten önce yapılır. MSA ise evlilik sona ererken yapılır.

Texas'ta MSA ne zaman bağlayıcı olur?

Aşağıdaki adımlar Family Code'u izler. Gerçek bir davada sıra ve süreler mahkemeye ve olaya göre değişir. Mahkeme şartları inceler; eşlerden biri adına pazarlık yapmaz. Bu yüzden taslak imzalanmadan önce gözden geçirilmelidir; özellikle 6.602(b)'ye uyan bir arabuluculuk anlaşması, eşe o anlaşmaya göre karar verilmesini isteme hakkı verir (6.602(c)).

1. Eşler malların, yükümlülüklerin ve nafakanın paylaşımı hakkında yazılı bir anlaşma imzalar (Family Code 7.006(a)).
2. Mahkeme boşanmaya hükmedene kadar, başka bir hukuk kuralı anlaşmayı bağlayıcı kılmıyorsa her iki eş de anlaşmayı gözden geçirebilir veya reddedebilir (7.006(a)).
3. Arabuluculukta (6.602) veya gayriresmî uzlaşma toplantısında (6.604) yapılan anlaşma; kalın harflerle, büyük harflerle veya altı çizili olarak yazılmış, iptal edilemeyeceğini belirten belirgin bir ibare taşıyorsa, her eş tarafından imzalanmışsa ve imza sırasında hazır bulunan avukat tarafından imzalanmışsa bağlayıcıdır. Eş, bu anlaşmaya göre karar verilmesini isteme hakkına sahip olur (6.602(b)–(c), 6.604(b)–(c)).
4. Mahkeme şartları inceler. Şartları adil ve makul bulursa bunlar mahkemeyi bağlar ve mahkeme bunları karara yazabilir veya atıfla dâhil edebilir (7.006(b)).
5. Mahkeme şartları adil ve makul bulmazsa eşlerden revize edilmiş bir anlaşma isteyebilir veya davayı çekişmeli duruşmaya bırakabilir (7.006(c)).
6. Çoğu davada mahkeme, dava açıldıktan sonraki 60. günden önce boşanmaya hükmedemez. Kanun bazı aile içi şiddet davalarında bu beklemeyi kaldırır (6.702).

Çocuklar: ebeveynlik şartları pratik ayrıntı gerektirir

Eşler, çocuğun velayeti ve kişisel ilişki kurulması için, standart düzenden sapmalar dâhil, anlaşılmış bir ebeveynlik planı (agreed parenting plan) imzalayabilir (Family Code 153.007(a)). Mahkeme planın çocuğun yararına olduğunu görürse buna uygun karar verir. Görmezse revize edilmiş plan isteyebilir veya bildirim ve duruşmadan sonra kendi planını belirleyebilir (153.007(b), (d)).

Karardaki şartlar, mahkemeye saygısızlık (contempt) dâhil, bir hükmün icrası için kullanılan tüm yollarla uygulanabilir; ancak sözleşme olarak uygulanamaz (153.007(c)). Bu yüzden açık ve net bir dille yazılmaları önemlidir. Yalnızca bir takvim içeren plan; bildirim, teslim, kaçırılan zaman, yeniden planlama, tatiller ve karar alma yetkisi gibi pratik soruları açık bırakabilir. Yorum alanı ne kadar dar olursa, ileride anlaşmazlık ihtimali de o kadar azalır.

İşletme sahipliği ve karmaşık varlıklar

Eşler anlaşamazsa Texas mahkemesi, taraflara ve çocuklara gereken önemi vererek malvarlığını adil ve makul bulduğu şekilde paylaştırır (7.001). Anlaşma, eşlerin yapıyı kendilerinin seçmesine imkân verir.

Eşlerden birinin veya ikisinin bir işletmesi varsa standart sözleşme dili çoğu zaman yeterli olmaz. Amaç her zaman satış değildir. Bazen işletme faaliyeti yürüten eşte kalır ve diğer eşin mali çıkarı başka şekilde karşılanır: işletme payının satın alınması (buyout), başka varlıklarla denkleştirme, ertelenmiş ödemeler veya müzakere edilmiş farklı bir yapı. Bazı durumlarda sözleşmeye gelecekteki bir satışa bağlı, zamana dayalı bir formül eklenebilir. Önemli olan, şartların işletmenin gerçek yapısını yansıtması ve her eşin haklarını açıkça tanımlamasıdır.

Mal paylaşımı: net değer ve kredi veren kurum

Ev, araç veya diğer önemli bir varlık yalnızca piyasa değerine bakılarak paylaştırılamaz. Önemli olan; ipotekler, rehinler, krediler ve diğer yükümlülükler düşüldükten sonra kalan net değerdir. Texas kararı ayrıca her eşin sigorta poliçelerindeki haklarını özel olarak paylaştırmalı veya tahsis etmelidir (Family Code 7.004).

Bir borcu eşlerden birinin ödeyeceğini söyleyen anlaşma, kredi sözleşmesini kendiliğinden değiştirmez. Kredi veren kurum boşanmanın tarafı değildir; bu yüzden krediyi alan kişiler genellikle kuruma karşı sorumlu kalır. Güçlü bir sözleşme, ortak bir kredinin hangi tarihe kadar yeniden finanse edileceğini, kapatılacağını veya başka şekilde çözüleceğini ve bu olmazsa ne olacağını belirler. Bu plan olmadan, konunun kapandığını düşünen bir eş daha sonra kredi notunda zarar veya tahsilat girişimleriyle karşılaşabilir.

Vergi ve emeklilik hesapları

Texas mahkemesi belirli bir varlığın vergilendirilip vergilendirilmeyeceğini ve verginin ne zaman doğacağını dikkate alabilir (Family Code 7.008). Ayrıca her eşin emeklilik planları, IRA'lar ve benzer planlardaki haklarını da belirlemelidir (7.003).

Federal vergi kuralları da önemlidir. Nafakayı alan için vergilendirilebilir yapan 26 U.S.C. 71, 31 Aralık 2018'den sonra yürürlüğe giren boşanma veya ayrılık belgeleri için yürürlükten kaldırılmıştır; yani belgenin tarihi önemlidir. 26 U.S.C. 1041'e göre eşler arasında veya boşanmaya bağlı olarak eski eşe yapılan devirde kazanç veya kayıp doğmaz; “boşanmaya bağlı” devir, evliliğin bitmesinden sonraki bir yıl içinde yapılan veya bitişle ilgili devirdir.

ERISA, emeklilik planlarının yardımların devrini yasaklamasını şart koşar; istisna nitelikli aile içi ilişkiler kararıdır (qualified domestic relations order, 29 U.S.C. 1056(d)(1), (d)(3)). Bir IRA'nın uygun bir boşanma veya ayrılık belgesi uyarınca eşe veya eski eşe devri vergilendirilebilir devir sayılmaz (26 U.S.C. 408(d)(6)). Vergi sonucu ödemenin türüne, tarihe ve olaya bağlı olduğundan vergi hükümleri kalıp metin gibi ele alınmamalıdır.