Marka, Telif Hakkı ve Patent: ABD'de Hangi Hak Neyi Korur

Üç hak yan yana

Fikri mülkiyet, birbirinden ayrı haklardan oluşur. Her hakkın konusu, başlangıç anı ve dava kuralları farklıdır. Aşağıdaki tablo ABD hukukundaki temel farkları gösterir.

Not 1

Marka: sizi gösteren işaret

USPTO, markayı mal veya hizmetinizi tanıtan her kelime, ifade, sembol, tasarım veya bunların birleşimi olarak tanımlar. Marka kaynağı gösterir ve müşterinin sizi rakiplerden ayırmasına yardım eder. Markayı kullanarak sahibi olursunuz; ancak bu haklar yalnızca mal veya hizmeti sunduğunuz coğrafi bölgeyle sınırlıdır. Federal tescil ise ABD'nin tamamında ve topraklarında hak doğurur.

Hiçbir başvuru yapmadan mallar için TM, hizmetler için SM işaretini kullanabilirsiniz. ® işareti yalnızca tescilli marka için ve yalnızca tescildeki mal veya hizmetler için kullanılır (TMEP §906). Tescil ayrıca sahipliğe ilişkin hukuki karine ve federal mahkemede dava açma hakkı verir; tescili ABD Gümrük ve Sınır Koruma'ya (CBP) kaydettirebilirsiniz (USPTO).

Marka davalarındaki giderim, telif davalarındakiyle aynı değildir. Eski yazı, marka ihlalcilerine $150.000'a kadar yasal tazminat uygulanabileceğini söylüyordu. Bu rakam telif hakkına aittir. Marka hukukunda yasal tazminat sahte marka içindir; kanun bunu, ilgili mal veya hizmetler için Principal Register'da tescilli ve kullanımda olan bir markanın sahtesi olarak tanımlar: sahte marka ve mal veya hizmet türü başına $1.000 ile $200.000 arası, kasıtlı kullanımda $2.000.000'a kadar (15 U.S.C. §§1116(d), 1117(c)).

Telif hakkı: fikir değil, ifade

Telif hakkı, somut bir ortamda sabitlenmiş özgün eserlerde doğar (17 U.S.C. §102(a)). Koruma kendiliğinden başlar ve Telif Hakkı Ofisi, yayımlamanın gerekli olmadığını belirtir. Telif hakkı hiçbir zaman fikri, usulü, süreci, sistemi, işletim yöntemini, kavramı, ilkeyi veya keşfi kapsamaz; bunlar nasıl anlatılırsa anlatılsın değişmez (§102(b)).

Tescil ayrı bir adımdır ve gerçek sonuçları vardır. ABD eserinde, tescil yapılmadan ihlal davası açılamaz; ancak usulüne uygun başvurusu reddedilen kişi, Telif Hakkı Sicil Müdürü'ne bildirim yaparak yine de dava açabilir (§411(a)). Tescilden önce başlayan ihlal için yasal tazminat ve avukatlık ücreti istenemez; eser ilk yayımdan sonraki üç ay içinde tescil edildiyse istisna vardır (§412). Telif Hakkı Ofisi ayrıca, yayımdan sonraki beş yıl içinde yapılan tescilin mahkemede ilk bakışta (prima facie) delil sayıldığını ve eserin bir kopyasını kendinize postalamanın tescilin yerini tutmadığını belirtir.

Telif hakkı isimleri, başlıkları, sloganları veya kısa ifadeleri korumaz (37 CFR 202.1(a)). Telif Hakkı Ofisi, yeterli yaratıcılık içeren logo çiziminin korunabileceğini, sanatsal bir logonun aynı zamanda marka da olabileceğini ekler. Yani logo iki hakkı birden taşıyabilir; ama logodaki yazı tek başına yalnızca marka hakkı taşır.

Patent: buluş veya tasarım için verilen hak

USPTO üç tür patent tanımlar. Utility patent; yeni ve faydalı bir usul, makine, üretilmiş ürün veya madde bileşimi bulan ya da keşfeden herkese verilebilir (35 U.S.C. §101). Design patent, bir ürüne uygulanan yeni, özgün ve süsleyici tasarımı kapsar (§171). Plant patent ise ayrı ve yeni bir bitki çeşidini kapsar. Yenilik §102'ye, aşikar olmama ise §103'e göre değerlendirilir.

Patent bir verilen haktır; önceden var olan bir şeyin tescili değildir. İhlal, patentli buluşun patent süresi içinde yapılması, kullanılması, satışa sunulması, satılması veya ithal edilmesidir (§271(a)). Eski yazı, patenti tescil ettirmeden mahkemeden karar alınamayacağını söylüyordu. Doğru ifade şudur: USPTO patenti verene kadar uygulatılacak bir patent hakkı yoktur.

Zamanlama önemlidir. Etkin başvuru tarihinden 1 yıl veya daha kısa süre önce yapılan bir açıklama, kanundaki koşullar saklı kalmak üzere, §102(b)(1) uyarınca önceki teknik sayılmaz. Bu yüzden eski yazının piyasaya çıkmadan önce patent alınması tavsiyesi yerindedir. Belirli bir satışın veya sergilemenin bu istisna bakımından açıklama sayılıp sayılmayacağı, piyasaya çıkmadan önce bir patent vekiline sorulmalıdır. Eski yazıdaki bir telefonda yaklaşık 250.000 patent bulunduğu söylemi kaynaklandırılamadı ve çıkarıldı.

Tek ürün birden fazla hakka dokunduğunda

Tek bir ürün çoğu zaman üçüne de dokunur. Baskılı bir tişört hakların nasıl birlikte çalıştığını gösterir:

• Tişörtteki ifade, kısa ifade olduğu için telif hakkıyla korunmaz. Yalnızca alıcılar onu marka olarak algılıyorsa marka olarak korunur. USPTO, yalnızca süsleme niteliğindeki unsurun marka işlevi görmediğini kabul eder (TMEP §1202.03); bu, eski yazıdaki yalnızca başkalarını engellemek için tescil edilen ifadeler kaygısına cevap verir.
• İfadenin etrafındaki çizim, özgünse telif hakkına konu eser olabilir ve telif hakkı eser oluşturulduğunda doğar.
• Bir ürüne uygulanan süsleyici tasarım, bazı hallerde yalnızca görünümü kapsayan tasarım patentine konu olabilir.
• Üründeki yeni bir mekanizma utility patent gerektirir; yalnızca verilmiş patent uygulatılabilir.

Çevrimiçi pazaryeri kaldırma bildirimleri

Her platformun kendi şikayet süreci vardır; güncel kurallarını okuyun. Telif hakkında kanun, kaldırma bildiriminin içeriğini belirler: imza, eserin ve ilgili içeriğin tanımı, iletişim bilgisi, iyi niyet beyanı ve şikayetçinin hak sahibi adına hareket etmeye yetkili olduğuna dair, yalanlı yemin cezası (penalty of perjury) altında doğruluk beyanı (17 U.S.C. §512(c)(3)(A)). Bir içeriğin ihlal ettiğini bilerek ve esaslı biçimde yanlış beyan eden kişi tazminattan sorumludur (§512(f)). Eski yazıdaki, usulsüz marka başvurusu sahiplerinin cezai yaptırıma uğrayacağı iddiası kaynaklandırılamadı ve çıkarıldı.