Tescilsiz (Common Law) Marka Hakları: Yalnızca Kullanım Ne Verir, Nerede Biter
Marka haklarının tescilsiz kullanımdan nasıl doğduğu, ne kadar uzağa uzandığı, federal tescilin önceki kullanıcılar için neyi değiştirdiği ve hakların ne zaman bittiği.
Kısa cevap
Common law marka haklarını, hiçbir başvuru yapmadan, markayı mal veya hizmetinizle kullanarak kazanırsınız. Bu haklar yalnızca markayı gerçekten kullandığınız ve tanındığınız bölgeye uzanır. Federal tescil ise ABD'nin tamamında hak verir ve tescil sahibinin başvuru tarihi sonraki kullanıcılara karşı ülke çapında öncelik doğurabilir. Önceki kullanıcı, sürekli önceki kullanım bölgesindeki haklarını korur. Common law hakları markayı kullandığınız sürece devam eder ve terk yoluyla kaybedilebilir.
Bir bakışta
- USPTO, markayı kullanmaya başladığınız anda marka sahibi olduğunuzu, ancak bu hakların mal veya hizmeti sunduğunuz coğrafi bölgeyle sınırlı olduğunu söyler.
- Tescilsiz markalar 15 U.S.C. §1125(a) ile uygulatılabilir; bu hüküm, kaynak konusunda karışıklık yaratması muhtemel bir marka veya adı ticarette kullanan herkesi kapsar.
- Tescil yaptırmadan TM veya SM kullanabilirsiniz. ® işareti yalnızca tescilli marka içindir (TMEP §906).
- Tescil sahibinin başvurusundan sonra tescil ülke çapında öncelik ve yapısal bildirim sağlar; ancak markası terk edilmemiş önceki kullanıcı, sürekli önceki kullanım bölgesindeki haklarını korur (15 U.S.C. §§1057(c), 1115(b)(5)).
- Art arda üç yıl kullanmama, terk için ilk bakışta delildir (15 U.S.C. §1127); bu yüzden common law hakları kendiliğinden sonsuza dek sürmez.
Common law hakları nasıl doğar
Common law hakları devlete yapılan başvurudan değil, kullanımdan doğar. USPTO, markayı mal veya hizmetinizle kullanarak hak kazandığınızı söyler. Kullanım, markayı müşterinin karşısına sattığınız biçimde çıkarmaktır: mallarda ürün, ambalaj veya etiket üzerinde; hizmetlerde reklamlarda ve web sitesi veya sosyal medyada. Eski yazı bu örnekleri sıralıyordu. USPTO'nun marka sahibi olmak ile tescilli markaya sahip olmak ayrımı sayfası temel noktayı doğrular, ancak mecraları saymaz; liste örnek niteliğindedir.
Eski yazı, common law haklarının güçlü koruma sağladığını ve sahibin bunları mahkemede uygulatıp tazminat alabileceğini söylüyordu. Federal hukuk tescilsiz markalar için de hukuk davalarını destekler. Lanham Act Section 43(a), 15 U.S.C. §1125(a)(1)(A), kaynak konusunda karışıklık yaratması muhtemel herhangi bir kelime, terim, ad, sembol veya araç ya da yanlış menşe bildirimini ticarette kullanan herkesi sorumlu tutar. Zarar göreceğine inanan herkese hukuk davası açma imkânı verir. Bu iddia için kanun tescil aramaz.
Kullanım bölgesi sınırı belirler
USPTO, kullanımdan doğan hakların sınırlı olduğunu ve yalnızca mal veya hizmeti sunduğunuz coğrafi bölgede geçerli olduğunu söyler. Kullanım tüm ülkeden azını kapsıyorsa, hakları yalnızca markayı kullandığınız yerlerde uygulatabilirsiniz. Örneği, yerel bir çiftçi pazarında el yapımı takı satan ve bir marka altında satış yapan kişidir. İş çevrimiçi büyüdükçe sahibi daha geniş koruma için federal tescil isteyebilir.
Eski yazı Seattle'daki bir kahve dükkanı örneğini verip, aynı isimle Miami'de açılacak bir dükkanın ihlal oluşturmayacağını söylüyordu. Bu fazla kesin bir ifadeydi. Common law haklarının nerede bittiği olgu sorusudur: marka nerede kullanılıyor, reklam ediliyor ve biliniyor. Ülke çapında gönderilen çevrimiçi satışlar bu sınırı çizmeyi zorlaştırır; eski yazı bu davaların karmaşık olabileceği konusunda haklıydı. Nerede sattığınıza, nerede reklam yaptığınıza ve müşterilerin ne kadar uzaktan geldiğine dair tarihli kayıt tutun.
Common law hakları ve sonraki federal tescil
Federal tescil, sonradan gelen herkesin konumunu değiştirir. Marka Principal Register'a tescil edildiğinde, başvuru tarihi yapısal kullanım sayılır ve başvurudan önce markayı kullanmış ve terk etmemiş kişi dışında herkese karşı ülke çapında öncelik hakkı verir (15 U.S.C. §1057(c)). Tescil ayrıca tescil sahibinin sahiplik iddiasına dair yapısal bildirimdir (§1072).
Kanun, önceki yerel kullanıcıyı sınırlı biçimde korur. İhlal davasında, itham edilen markanın tescil sahibinin önceki kullanımından haberdar olunmadan benimsenmiş ve tescil sahibinin yapısal kullanım tarihinden önceki bir tarihten itibaren sürekli kullanılmış olması bir savunmadır. Savunma yalnızca bu sürekli önceki kullanımın ispatlandığı bölge için geçerlidir (§1115(b)(5)). Değişmezlik hükmü, tescilden önceki tarihten itibaren süren eyalet hukukundan doğan haklar için benzer bir istisna taşır (§1065).
Aynı mantık ters yönde de işler. Başkasının ABD'de daha önce kullandığı ve terk edilmemiş bir marka veya ticaret unvanına, karışıklık yaratacak kadar benzeyen marka tescilden reddedilebilir (§1052(d)). USPTO ayrıca daha önceki common law kullanımının federal tesciliniz sayesinde sahip olduğunuz hakları etkileyebileceğini ekler. Eski yazıdaki Atlas Fitness örneği aynı mantığı uygular: sonradan gelen yerel bir kullanıcı, aynı tür hizmetler için daha önce federal tescil almış birinin hakkını, tescil sahibi o şehirde faaliyet göstersin göstermesin ihlal edebilir. §1052(d) ayrıca USPTO'nun sınırlı hallerde, her sahibin markayı nerede kullanabileceğine ilişkin koşullarla eş zamanlı (concurrent) tescil verebileceğini söyler.
Common law hakları ne kadar sürer
Eski yazı, common law haklarının süreklilik halinde kullanımla sonsuza dek sürebileceğini, oysa tescilin bakım gerektirdiğini söylüyordu. Bu genel olarak doğru; ancak iki sınır vardır. Birincisi, haklar kullanıma bağlıdır. 15 U.S.C. §1127 uyarınca, kullanım yeniden başlama niyeti olmadan bırakıldığında marka terk edilmiş sayılır ve art arda üç yıl kullanmama terk için ilk bakışta delildir. Yeniden başlama niyetinin olmaması koşullardan çıkarılabilir.
İkincisi, güç önemlidir. USPTO, zayıf markaları savunmanın zor ve pahalı olduğunu ve tanımlayıcı markaların ancak yoğun kullanımla ayırt edicilik kazandıklarında tescil edilebildiğini söyler. Aynı pratik nokta tescilsiz tanımlayıcı isimler için de geçerlidir: isim malı ne kadar çok tarif ederse, başkasını engellemek o kadar zorlaşır.
Tescilsiz marka için pratik adımlar
Bu adımlar yukarıdaki kaynaklardan çıkar:
- Mallar için TM, hizmetler için SM kullanın. Marka tescil edilene kadar ® kullanmayın (TMEP §906).
- İlk kullanımın, satış yerlerinin, reklamların ve bölgelere göre satış hacminin kanıtını saklayın.
- Genişlemeden önce USPTO veritabanını arayın; eyalet sicillerini, işletme adı kayıtlarını ve interneti ekleyin. USPTO'nun kendi sonuçları tescilsiz kullanıcıları içermez.
- Federal tescilin ne zaman değeceğine karar verin. Federal tescil ülke çapında hak verir; eyalet tescili yalnızca o eyalette hak verir (USPTO).
- Ölü kayıtlara da bakın. Süresi dolmuş bir tescilin sahibi markayı hâlâ kullanıyor olabilir.
Bu işi kim yürütür

Nora Busra Turan
Ortak · Avukat
Tescilsiz (Common Law) Marka Hakları: Yalnızca Kullanım Ne Verir, Nerede Biter: sık sorulan sorular
hak sahibi olmak için markamı tescil ettirmem gerekir mi
Hayır. Markayı mal veya hizmetinizle kullanarak marka sahibi olursunuz; ancak USPTO bu hakların mal veya hizmeti sunduğunuz coğrafi bölgeyle sınırlı olduğunu söyler. Federal tescil ABD'nin tamamında ve topraklarında hak doğurur.
tm ile ® işareti arasındaki fark nedir
Hiçbir başvuru yapmadan mallar için TM, hizmetler için SM kullanabilirsiniz. ® işareti yalnızca USPTO'da tescilli marka için ve yalnızca tescildeki mal veya hizmetler için kullanılır. Tescilsiz markayla ® kullanmak usulsüzdür (TMEP §906).
markayı ilk ben kullandıysam başkası tescil ettirebilir mi
Başvurabilir, ama önceki kullanımınız önem taşır. USPTO, başkasının daha önce kullandığı ve terk edilmemiş bir markayla karıştırılma ihtimali olan markayı reddedebilir (15 U.S.C. §1052(d)). Önceki kullanıcı itiraz da edebilir veya iptal de isteyebilir. Houston'daki Merit Law LLP her dosyada kullanım tarihlerini ve delillerini inceler.
common law marka hakları ne kadar sürer
Markayı kullandığınız sürece sürer. Art arda üç yıl kullanmama, 15 U.S.C. §1127 uyarınca terk için ilk bakışta delildir ve yeniden başlama niyetinin olmadığı koşullardan çıkarılabilir.
Kaynaklar ve gözden geçirme tarihi
Kurallar 3 Kasım 2026 tarihinde gözden geçirildi. Kaynaklar aşağıda.
- USPTO: Marka nedir? (sahip olmak ve tescil ettirmek)
- USPTO: Markanızı neden tescil ettirmelisiniz? (common law, eyalet ve federal haklar)
- USPTO: Benzer markalar için kapsamlı ön araştırma
- USPTO: Federal marka araştırması (canlı ve ölü markalar)
- 15 U.S.C. §1125(a): Yanlış menşe bildirimi için hukuk davası
- 15 U.S.C. §1052(d): Önceki markalarla karıştırılma ihtimali
- 15 U.S.C. §1057(c): Yapısal kullanım
- 15 U.S.C. §1072: Yapısal bildirim
- 15 U.S.C. §1115(b)(5): Bölgeyle sınırlı önceki kullanım savunması
- 15 U.S.C. §1127: Tanımlar, terk
- USPTO TMEP (Mayıs 2026): §906 federal tescil bildirimi
Ne değişti: büronun önceki blogundan taşındı. 3 Kasım 2026'da kontrol edildi: Seattle'daki kullanıcıya karşı Miami'deki kullanıcının ihlal etmeyeceği yönündeki kesin ifade, hakların kullanım bölgesine uzandığı USPTO kuralıyla değiştirildi, tescilsiz marka için dava açmanın kanuni dayanağı (15 U.S.C. §1125(a)), önceki kullanıcılar için yapısal kullanım önceliği ve bölgeyle sınırlı savunma, terk kuralı (üç yıl kullanmama) ile TM, SM ve ® kuralları eklendi, iletişim satırları kaldırıldı.
Marka ve telif bölümünde diğer sayfalar
- ABD'de Marka Tescili: Marka Sahipleri İçin Rehber
- Marka, Telif Hakkı ve Patent: ABD'de Hangi Hak Neyi Korur
- Asıl Sicil ve Yardımcı Sicil: Marka Tescili Size Ne Verir
- Güçlü Marka Nasıl Seçilir: Ayırt Edicilik, Çakışmalar ve Sık Hatalar
- USPTO Marka Araştırması: Güncel Sistemle Ön Araştırma Nasıl Yapılır
- Marka Tescilinden Vazgeçme (Surrender): Süreç, Etkiler ve Alternatifler
- Marka Yenileme: Section 8, Section 9 ve Section 15 Beyanları
- ABD'de Trade Dress Koruması ve Sertifika Markalarından Farkı
- Sertifika Markaları: Sahibi Kim, Nasıl Tescil Edilir ve Nasıl Sona Erer
- Getty v. Stability AI: Marka ve Telif Hakkı Dersleri
- Yayımlanmamış Eserlerin Toplu Tescili (GRUW)
- Telif Hakkı İhlali ve Esaslı Benzerlik Testi
- Telif Hakkı Tescili: Özgün Eserleriniz İçin Gelen Haklar
- Marka ve telif bölümünün tamamı
İlgili sayfalar
Tescilsiz bir marka adı mı kullanıyorsunuz?
Pazartesi - Cuma, 08:00 - 17:00 (ABD Doğu Saati, ET). Türkçe, İngilizce ve Çince yanıt veriyoruz.